Bitka za pčele

| 17. juna 2014.

U Beogradu u periodu od 15. juna do 15. novembra 2013. godine realizovan je projekat „Bitka za pčele“ koji je finansijski podržao grad Beograd – Sekretarijat za zaštitu životne stedine.

Pčele su najvažniji oprašivači, od kojih zavisi opstanak 84% svih biljnih vrsta i oko 75% onih koje ljudi koriste za ishranu. Ono što je manje poznato je da se 15% svih biljaka oprašuje pomoću domaćih pčela (najveći deo medonosnom pčelom, bumbarima i lucerkinom pčelom), a najmanje 80% pomoću divljih pčela. Divlja pčela je pogotovu važna za vegetaciju u gradskoj sredini, a upravo u gradu joj preti najveća opasnost.

Fenomen koji naučnici širom sveta sve više svrstavaju među najveće ekološke pretnje (poput ozonskih rupa ili klimatskih promena) ima naučni naziv Collony Collapse Disorder (CCD), a manifestuje se kao masovno i misteriozno nestajanje pčela. Naučnici su još uvek zbunjeni i ne znaju precizan uzrok ove pojave, ali je već obavljeno dovoljno naučnih istraživanja koja su potvrdila iste nalaze, a to je da se ona može direktno povezati sa upotrebom pesticida iz grupe neonikotinoida. Evropska komisija je u januaru ove godine dala predlog da se zabrani upotreba tri proizvoda iz ove grupe pesticida, na zahtev Evropske agencije za bezbednost hrane (EFSA) i pod velikim pritiskom javnosti, i očekuje se da će uprkos snažnom lobiranju najvećih proizvođača ovih pesticida (Monsanto u SAD i Bajer i Sindženta u Evropi) u junu 2013. godine to postati zakonska uredba.Neke zemlje (Nemačka, Francuska, Italija, Slovenija i Holandija) već nekoliko godina imaju takve zabrane na snazi baš zbog smrtonosnog uticaja neonikotinoida na pčele i primećena su znatna poboljšanja otkad je zabrana uvedena.

Prvi direktni rizik koji pojava smanjenja populacije pčela kao oprašivača nosi jeste ugrožavanje biodiverziteta. Zatim, značajno smanjenje prinosa voća, povrća i uljarica, a onaj koji je prikriveni, ali i najopasniji, jeste opstanak čitavog čovečanstva. Najbolja ilustracija značaja pčele za ekosistem i čovečanstvo jeste poznata misao Alberta Ajnštajna: ”Ako pčele nestanu, ljudima će ostati još samo 4 godine života.Kad nema pčela – nema više oprašivanja, nema više biljaka, nema više životinja, nema više čoveka”.

Posredno, pošto biljke direktno zavise od oprašivača, pčele su preko njih veoma važne za očuvanje svih uloga koje biljke imaju u ekosistemima, kao što su: fiksacija ugljenika i azota, prevencija erozije zemljišta, očuvanje vodnog režima, absorbcija ugljendioksida … Ako smo do sada mislili da je oprašivanje „besplatna usluga“, vreme je da se nešto učini po tom pitanju, a u celoj Srbiji javnost je vrlo slabo obaveštena o tome, uključujući i Beograd gde su sve glavne institucije – donosioci odluka i koji još uvek nisu počeli da se bave ovim problemom koji ne može da čeka. U tom smislu, zbog prisustva institucija, relevantnih naučnih i istraživačkih ustanova, kao i masovnosti medija i građanstva, čija inicijativa treba da pokrene inicijativu kreatora odluka, Beograd i treba da bude nosilac aktivnosti ka rešavanju, ili bar suzbijanju problema oprašivačke krize.

Predavanja o značaju i ugroženosti pčela su članovi Velesove vizije održali đacima osnovnih škola u opštinama Surčin, Voždovac, Lazarevac, Rakovica, Sopot i Mladenovac, pri čemu su podeljene i brošure koje su prilagođene njihovom uzrastu. Predavanja i tribinine za odrasle su održene Beogradskom pčelarskom udruženju, Pčelarskom udruženju u Lazarevcu i udruženju Iskra života u Starom gradu, gde su takođe podeljene brošure za odrasle.

Gost jutarnjeg programa televizije Studia B, Prof Mića Mladenović, govorio je o problemu sa kojim se pčelarstvo, a posredno i čovečanstvo susreće usled nestajanja pčela.

Gosti na radiju studija B, Slađan Rašić i Saša Grubić, govorili o problemu sa kojim se pčele susreću u gradskim usled zagađenja vazduha i seoskim sredinama zbog nekontrolisane upotrebe pesticida.

Reportaža na dnevniku tv Pink o značaju i ugroženosti pčela u Srbiji i Svetu.

Category: Portfolio

Comments are closed.